استانداردسازی نویسه‌گردانی اصطلاحات علوم اسلامی؛ ضرورت، آثار و مشکلات

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

10.22081/jikm.2019.67124

چکیده

مشکلات فراروی ترجمه متون و معادل‌یابی واژگان و اصطلاحات علوم اسلامی اقتضا می‌کند که از نویسه‌گردانی واژگان استفاده شود. استفاده از نویسه‌گردانی و شرح واژگان، سبب انتقال دقیق‌تر مفاهیم اسلامی، تعمیق آشنایی کاربر با اصطلاحات اسلامی و تسهیل در نشر معارف اسلامی در جهان می‌شود. از طرفی، عدم انضباط در نویسه‌گردانی، سبب هرج‌ومرج در کیفیت ورود اطلاعات در پایگاه داده‌ها شده و نیز سردرگمی کاربر، صرف وقت بسیار و عدم دست‌یابی به همه اطلاعات موردنظر در زمان بازیابی اطلاعات را در پی دارد.
هدف این پژوهش، اثبات ضرورت مدیریت نویسه‌گردانی از طریق استاندارد‌سازی و نظام ارجاعات در مترادف‌ها است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی با مراجعه به اسناد و مدارک موجود به صورت نشر مکتوب یا دیجیتال انجام شده است. دستاوردهای تحقیق عبارتند از: لزوم سیاست‌گذاری، استانداردسازی نویسه‌های اصطلاحات همراه با تبیین مفهومی واژگان نویسه‌گردانی‌شده و ضرورت استفاده از نظام ارجاعات برای ارجاع به نویسه‌های استانداردشده. موفقیت در این کار، نیازمند مشارکت و همکاری مراکز پژوهشی، آموزشی، کتاب‌خانه‌ها، مراکز نشر و پایگاه‌های اطلاعاتی برخط به‌ویژه راهنماهای اینترنتی و موتورهای جستجو در سطح ملی و بین‌المللی است.

کلیدواژه‌ها


 

  1. آریان‌پور کاشانی، منوچهر (1381)، فرهنگ جامع پیشرو آریان‌پور (4جلدی)، چ3، تهران: نشر جهان رایانه.
  2. ابراهیمی، علی (1382)، History of The Caliphs؛ ترجمه کتاب: تاریخ خلفا، ج2، اثر: رسول جعفریان، چ1، قم: نشر انصاریان.
  3. اسلامیک داک (سایت) (1397)، «طبقه‏‌بندى فقه‏ بر اساس‏ اصطلاح‌نامه (تزاروس)»، تاریخ مراجعه: 25 آبان 1397 به آدرس: http://islamicdoc.org/article-section/articles-estelahname.html
  4. امامی، کریم (1386)، فرهنگ معاصر کیمیا، چ3، تهران: انتشارات فرهنگ معاصر.
  5. انوری، حسن (1381)، فرهنگ بزرگ سخن (8‌جلدی)، چ1، تهران: چاپخانه مهارت.
  6. ــــــــــــــــــ (1382)، فرهنگ فشرده سخن (2جلدی)، چ1، تهران: چاپخانه مهارت.
  7. ــــــــــــــــــ (1383)، فرهنگ کنایات سخن (2جلدی)، چ1، تهران: چاپخانه مهارت.
  8. جوادی آملی، عبدالله (1388)، «علوم اسلامی در صبغه اسلامی»، دوفصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، دوره 14، ش23، آدرس اینترنتی:http://jut.samt.ac.ir/article_17581.html
  9. حییم، سلیمان (1387)، فرهنگ بزرگ فارسی-انگلیسی، چ1، تهران: چاپ فرهنگ معاصر.
  10. دهخدا، علی‌اکبر (1337)، لغت‌نامه دهخدا، چ1، تهران (دانشگاه تهران): نشرسیروس.
  11. دیکشنری آکسفورد (1397)، «ablutions» تاریخ مراجعه 28 آبان 1397 به آدرس:https://en.oxforddictionaries.com/thesaurus/ablutions.
  12. رضوی، سیداثر حسین (1383)، Greater Sins؛ ترجمه کتاب: گناهان کبیره، اثر: آیت‌الله سیدعبدالحسین دستغیب، چ1، قم: نشر انصاریان.
  13. سبحانی، جعفر (1384)، التوحید والشرک فی القرآن الکریم‏‏، چ2، قم: مؤسسه امام صادق(ع).
  14. ــــــــــــــــــ (1412ق)، الالهیات على هدى الکتاب و السنه و العقل‏، چ3، قم: المرکز العالمی للدراسات الإسلامیة.
  15. شاهین، عبدالله (2004م)، Fadak in History؛ ترجمه کتاب: الفدک فی التاریخ، اثر: سیدمحمدباقر صدر، چ1، قم: نشرانصاریان.
  16. شرقاوی، احمد (1993م)، معجم المعاجم، چ2، بیروت: دار الغرب الاسلامی.
  17. صدر، سیدمحمد‌باقر (1415ق)، دروس فى علم الاصول، چ3، قم: انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  18. صدرعاملی، سیدعباس (1379)، The light of the holy Qur'an، ترجمه: سیدعباس صدر عاملی، چ7، قم: نشر انصاریان.
  19. صدری افشار، غلامحسین، نسرین حکمی و نسترن حکمی (1388)، فرهنگ‌نامه فارسی؛ واژگان و اعلام، (3جلدی)، چ1، تهران: فرهنگ معاصر.
  20. فراهیدى، خلیل بن احمد (1409ق)، العین، چ2، قم: نشر هجرت.
  21. کامیرون، د.ا. (1979م)، قاموس عربی-انکلیزی، بیروت: مکتبة لبنان، بی‏چا.
  22. مطهری، مرتضی (1369)، آشنایی با علوم اسلامی، چ8، قم: انتشارات صدرا.
  23. مظفر، محمدرضا (1375)، اصول الفقه، چ5، قم: نشر اسماعیلیان.
  24. معین، محمد (1375)، فرهنگ فارسی (6جلدی)، چ9، تهران: نشر سپهر.
  25. موسوی بجنوردی، کاظم (1384)، دانشنامه ایران، تهران: مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی.
  26. موسوی خویی، سیدابوالقاسم (1410ق)، محاضرات فی اصول الفقه، قم: دارالهادى للمطبوعات.
  27. نقوی، سیدخادم حسین (1992م) فرهنگ اصطلاحات اسلامی، قم: نشر انصاریان.
  28. ویکی پدیا (1397)، «Glossary of Islam»، تاریخ مراجعه: 5 آذر 1397 به آدرس:https://en.wikipedia.org/wiki/ Glossary_of_Islam
  29. ویکی فقه (1397)، «علوم اسلامی»، تاریخ مراجعه: 25 آبان 1397 به آدرس: http://wikifeqh.ir
  30. یعقوب‌نژاد، محمد‌هادی (1375)، درآمدی بر اصطلاح‌نامه علوم اسلامی، چ1، قم: بوستان کتاب.