پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی مدیریت دانش اسلامی 2476-7255 8 1 2026 03 29 The Structure of the Cognitive Sciences of Religion ساختار علوم شناختی دین 66 91 80444 10.22081/jikm.2026.70730.1103 FA عیسی موسی زاده محقق رسمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران. Journal Article 2025 10 27 Human beings face various problems in their lives, and only those who are able to identify problems can prioritize them and distinguish content relevant to their present concerns from irrelevant content. In other words, a person who does not understand the nature of a problem will not be able to determine which issues are essential and which are nonessential within the intellectual and cultural environment surrounding them. It can also be argued that the fundamental problems of any discipline constitute the source and foundation of that discipline. Therefore, clarifying the “problems” of a discipline is one of the essential steps in establishing and indigenizing that discipline, as it can guide research and prevent digression, fragmented efforts, and unnecessary or unproductive work. Accordingly, using a descriptive-analytical approach, this article seeks to clarify the structure and principal topics of the emerging field of the cognitive sciences of religion and to identify its most important issues in relation to Iranian society. It aims to provide the necessary groundwork for appropriately addressing this emerging and important field and to offer a roadmap for essential and useful research in this area.   انسان‌ها در زندگی مسائل گوناگونی دارند و تنها مسئله‌شناس می‌تواند اولویت‌بندی کند و محتوای مربوط به مسائل امروز خود را از محتوای نامربوط تشخیص دهد؛ به عبارت دیگر کسی که مسئله را نشناسد، نخواهد فهمید که کدام موضوع برای فضای فکری فرهنگی‌‌ای که او را احاطه کرده، ضروری و کدام غیر ضروری است. از طرفی می‌‌توان گفت که مسائل اساسی هر علمی، منشأ و ریشه آن علم است؛ بنابراین روشن کردن «مسائل» هر علمی، یکی از گام‌‌های اصلی پایه‌‌ریزی و بومی‌سازی آن علم است تا راهنمای پژوهش‌‌ها در راستای جلوگیری از حاشیه‌پردازی، پراکنده‌کاری، کارهای بی‌‌فایده و غیرضرور باشد. براین‌‌اساس، مقاله حاضر با روش توصیفی_تحلیلی تلاش می‌‌کند ضمن روشن کردن ساختار و موضوعات اصلی رشته نوپای علوم‌شناختی دین، مهمترین مسائل آن در نسبت با جامعه ایرانی را مورد اشاره قرار دهد تا مقدمات لازم برای پرداختن مناسب به این رشته نوپا و مهم را فراهم کند و نقشه راهی باشد برای پژوهش‌های ضروری و مفید در خصوص آن.   https://jikm.isca.ac.ir/article_80444_a2f8aabfcf3f3082d876b239a81521fa.pdf